منفعت دارد و جشاى حامض ببرد و يرقان و استسقا را كه از ضعف جكر بود سود دارد و ربو و جذام و برص اسود را در ابتداى علّت زايل كند و سوداى سوخته و بلغم لزج را از اعضا فرود اورد و لقوه و رعشه و فالج و استرخا را نافع بود چون در فصل بهار به كار برند و سنك كرده و مثانه بريزاند و صرع را در اغاز علّت بازدارد و حرارت غريزى را قوت دهد و اكر مقدار عدسى از آن با آب شقايق النعمان حل كرده در بينى بچكانند صرع و لقوه را نيكو باشد و همچنين با آب شاه‌بانج سعوط بان صنعت آن صبر سقوطرى پانزده درم غاريقون هش سفيد بيست درم زعفران دارچينى وجّ تركى مصطكى رومى روغن بلسان از هريك سه درم ريوند چينى يك درم و نيم بلسان حبّ بلسان فرفيون فلفل سفيد فلفل سياه جنطيانا دارفلفل فقاح اذخر از هريك دو درم قسط تلخ كماذريوس افتيمون از هريك چهار درم اسارون سليخه سقمونياى مشوى از هريك شش درم مر صافى مر حماما از هريك يك درم سنبل الطيب سه درم و نيم عسل مصفّى به قدر كفايت بدستور معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى چهار مثقال با طبيخ افتيمون و غاريقون يا باب كرم و اين تركيب بيست و پنج جزو است و مزاجش كرم و خشك است در اول درجهء سيّم و در نسخهء محمود بن الياس و نسخهء حكيم معصوم در اين ايارج ريوند چينى داخل ندارد و وزن زعفران و دارچينى و وج تركى و مصطكى و مرو و حماما و روغن بلسان از هريك دو درم است و باقى ادويه مساوى نسخهء شيخ است و در نسخهء صاحب اختيارات بديعى وزن صبر بيست درم است و باقى مساوى نسخهء محمود بن الياس است و نسخهء شيخ الرئيس اشهر است ايارج ثيادريطوس اكبر بنسخهء كه حنين از يونانى ترجمه نموده صنعت آن صبر سقوطرى پانزده درم غاريقون هش سفيد بيست درم زعفران دارچينى وجّ تركى مصطكى رومى روغن بلسان حبّ بلسان فرفيون فلفل سفيد فلفل سياه دارفلفل مرّ صافى جنطيانا فقاح اذخر مر حماما از هريك چهار درم اسارون سليخه سقمونياى مشوى از هريك شش درم سنبل الطيب سه درم اجزا را جداجدا كوفته و بيخته وزن نموده بروغن بلسان چرب كرده با سه وزن ادويه عسل مصفّى معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى چهار مثقال با مطبوخ افتيمون و غاريقون و قوت اين ايارج تا چهار سال باقى ميماند ايارج ثيادريطوس اكبر بنسخهء صاحب عيسى مثنى صنعت آن صبر زرد سقوطري سى درم غاريقون هش سفيد سه استار زعفران دارچينى مصطكى وج تركى جنطيانا روغن بلسان از هريك سه درم زراوند مدحرج اسارون عود بلسان حبّ بلسان فرفيون مر از هريك دو درم قسط بحرى كماذريوس افتيمون اقليطى از هريك چهار درم فلفل سياه فلفل سفيد دارفلفل فقاح اذخر حماما از هريك دو درم سليخه سقمونيا از هريك شش درم سنبل الطيب سه درم و نيم اجزا را كوفته و بيخته بروغن بلسان چرب نموده با عسل مصفّى سه وزن مجموع ادويه معجون سازند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى چهار مثقال ايارج ثيادريطوس صغير در منافع قريب بكبير است صنعت آن صبر زرد سه درم غاريقون شش درم زعفران دارچينى وجّ تركى مصطكى رومى سورنجان سليخه از هريك سه درم كماذريوس فلفل ابيض فلفل اسود اسارون عود بلسان از هريك دو درم جندبيدستر چهار درم مرّمكى سنبل الطّيب از هريك درمى عسل سه چندان اجزا كوفته و بيخته بطريق معمول بسرشند شربتى چهار مثقال با آب كرم [ ايارج ثيادريطوس صغير نافع از براى امراض حادثه از برودت و بلغم ] ايارج ثيادريطوس صغير نافع از براى امراض حادثه از برودت و بلغم و بالجمله در منافع قريب است بايارج ثيادريطوس اكبر صنعت آن صبر سقوطرى سى درم غاريقون هش سفيد دوازده درم وجّ تركى زعفران دارچينى مصطكى رومى سورنجان سليخه از هريك سه درم كماذريوس فلفل سفيد اسارون عود بلسان از هريك دو درم فلفل سياه جندبيدستر از هريك چهار درم ريوند چينى مرمكى صافى سنبل الطيب از هريك يك درم عسل مصفّى به قدر كفايت بدستور معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى چهار درم و در نسخهء ديكر بجاى مرمكى مو است ايارج ثيادريطوس ديكر كه همين منافع دارد صنعت آن اقحوان هژده درم جوزبوا سليخهء سودا سقمونياى مشوى از هريك دوازده درم صبر سقوطرى شصت درم غاريقون سفيد چهل درم سنبل الطيب ايرسا از هريك هشت درم اسقورديون هفت درم حماما فوة الصّباغين فلفل سياه دارفلفل اذخر مكى از هريك دو درم كوفته و بيخته بعسل مصفّى به قدر كفايت بدستور معجون سازند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى چهار مثقال با آب كرم صنعت اين ايارج بنسخهء شيخ رئيس اقحوان شانزده درم جوزبوا سليخه سقمونيا از هريك ده درم صبر سقوطرى شصت درم غاريقون چهل و چهار درم ريوند چينى سه درم فلفل سفيد جنطيانا اسارون و عود بلسان از هريك چهار درم زعفران قرنفل وجّ تركى مصطكى دارچينى از هريك شش درم سنبل ايرسا از هريك هشت درم اسقورديون هفت درم حماما فوة فلفل سياه دارفلفل از هريك دو درم ادويه كوفته و بيخته بعسل مصفّى به قدر كفايت معجون سازند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى چهار درم با آب كرم [ ايارج ثيادريطوس مسهل اخلاط فاسده ] ايارج ثيادريطوس مسهل اخلاط فاسده را از بدن فرود اورد و امراض صعبه را چون فالج و لقوه و سبات و تشنج و صرع و آنچه به اين امراض ماند زايل كند و سدهاى جكر بكشايد و ظلمت باصره و دوار را نافع باشد و بالجمله منافع آن مثل منافع ايارج ثيادريطوس اكبر است صنعت آن بنسخهء شيخ رئيس صبر سقوطرى شصت درم غاريقون هش سفيد بيست و چهار درم مصطكى زعفران دارچينى وجّ تركى سنبل الطيب از هريك شش درم زراوند حبّ بلسان روغن بابونه فرفيون فلفل سياه فلفل سفيد دارفلفل جنطيانا از هريك چهار درم كماذريوس قسط تلخ از هريك پنج درم سليخهء سياه افتيمون اقليطى از هريك دوازده درم مو فقاح اذخر حماما از هريك دو درم سقمونياى مشوى بيست درم عسل مصفّى به قدر كفايت دستور معجون ساختن آن و طريق استعمال و مقدار شربت آن مثل ايارج ثيادريطوس كبير است و در نسخهء ديكر اين ايارج بجاى مو مر صافى آورده شده و در نسخهء كه جيش بن ماسويه نقل كرده ريوند بعوض مو داخل است و فقاح اذخر حماما داخل ندارد و باقى مثل نسخهء شيخ رئيس است الا آنكه ثلث وزنه نسخهء شيخ رئيس است [ ايارج ثيادريطوس با جوزبوا نافع است از براى جميع امراض سر كه كهنه شده باشد ] ايارج ثيادريطوس با جوزبوا نافع است از براى جميع امراض سر كه كهنه شده باشد و از براى جنون و وسواس و صداع و دوار و صرع و ضعف باصره و اوجاع كبد و طحال و كليه و قولنج و مدرّ بول و طمث است و مفيد است از براى جذام و برص و نقرس و اوجاع مفاصل و وجع حقوبين و حميات مزمنه و عتيقه و اسهال بىمشقت است صنعت آن بنسخهء شيخ رئيس صبر سقوطرى شصت درم غاريقون هش سفيد بيست و چهار درم اسقورديون عود بلسان فلفل سفيد فلفل سياه دارفلفل روغن بلسان حبّ بلسان فرفيون جنطيانا از هريك چهار درم قسط تلخ سه درم وجّ تركى مصطكى رومى دارچينى سنبل الطيب قرنفل از هريك شش درم سليخهء سياه جوزبوا از هريك دوازده درم كماذريوس هشت درم مو حماما فقاح اذخر از هريك دو درم سقمونياى مشوى افتيمون از هريك هژده درم عسل كف كرفته به قدر كفايت بدستور مقرر معجون سازند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى چهار درم با طبيخ افتيمون [ ايارج جالينوس الطف از ايارج لوغاذيا ] ايارج جالينوس الطف از ايارج لوغاذيا و عملش زياده از آنست و از ايارج ثيادريطوس اكبر تمام‌تر و لطيف‌تر است نافع است از براى لقوه و فالج و تشنج و استرخاى مثانه و امدن بول بىاختيار و تنقيهء بدن از اخلاط مركبهء بلغم و صفرا و سودا كند